De Onderwereld (24): De Faun.

Om te lezen: www.bloggen.be/omskvtdw/

De onderwereld (10), (11), (12), (13), (14), (15), (16), (17), (18 ), (19),(20), (21), (22), (23) enz.: nu op:

www.bloggen.be/omskvtdw

De onderwereld (: Lotte’s droom.

Om te lezen: www.bloggen.be/omskvtdw/ 

De onderwereld (7):

De duivel in de aardkern

Toen Lotte tenslotte vredig sliep en toen haar moeder was weggegaan, sloot ik de vensters en de deuren van het huis goed af, en haastte me naar de kelder. Zo opgewonden was ik, dat ik me onderweg bezeerde aan de scherpe, stenen trappen, en toen ik uiteindelijk beneden arriveerde, tastte ik naar mijn kaars en naar de lucifers, maakte licht, maar schrok me haast een ongeluk: op de stoel bij het tafeltje zat inderdaad… de vrouw uit het gat.

Het leek alsof ze mij al een tijdje opwachtte, ze had iets onheilspellends in haar blik, ze zat daar blijkbaar al geruime tijd.

“Gij weer…”, bracht ik eruit, en pas dan realiseerde ik me dat mijn woorden bijster vijandig klonken. Zij wist nu zeker dat ik haar beschouwde als een ongenode gast. Het hol lag open en een soort nevel leek eruit op te stijgen en hij verspreidde zich in de kelderruimte, leek traag over de vloer te kruipen, en voelde koud aan, aan de voeten en de enkels.

“Hoe is het met uw vrouw?”, zo vroeg ze plotseling, geheel onbeschaamd en tot mijn woede.

“Bemoeit u zich niet met mijn vrouw!”, repliceerde ik, en ik voelde dat ik kwaad werd, en dat mijn boosheid mij dreigde te overmeesteren.

Zij lachte alleen maar.

“Moge de duivel u halen!”, beet ik van me af.

Toen ging zij overeind zitten, ze legde haar magere knokkels op de tafel: “De duivel, zegt gij? Denkt gij misschien dat de duivel niet bestaat? Zeg dat drie keer, en hij staat hier!”

“Scheer u weg!”, zei ik, “Kruip terug in uw hol en kom nooit meer terug! Ik zal u dat trouwens onmogelijk maken. Morgen vul ik deze hele kelder op met beton!”

Ik meende het, maar weer schokschouderde ze: “Dat zal niet van een leien dakje lopen, beste vriend! Zijt gij gelovig? Ja toch?” Ze leek mij uitdagend aan vanuit nu welhaast zwarte ogen.

“Wat heeft dat ermee te maken?”, wierp ik tegen, en tot mijn angst stelde ik vast dat ik haar niet gewoonweg kon negeren: “Gij hoort hier niet te zijn, en gij hoort mij zeker niet te ondervragen!”

Ze leunde nu weer rustig achteruit, ze wist dat ze mijn nieuwsgierigheid weer had gewekt, en dat ik weten wilde wat ze doen kwam.

“Jaja”, ging ze zelfzeker door, “de duivel is er mee gemoeid!”

“Praat uit de middeleeuwen!”, antwoordde ik: “er bestaan geen duivels; het kwaad is niets anders dan een tekort aan het goede!”

Dit waren de woorden van Sint-Augustinus, de grote kerkvader; hij leek me persoonlijk ter hulp te komen; en wat kon zij hier nog tegen inbrengen, dat kreng uit de hel?

“Augustinus heeft het bij het verkeerde eind”, zei ze koel.

“O, ja? Augustinus is een kerkvader”, antwoordde ik zelfzeker: “als hij het fout heeft, dan is de kerk feilbaar, en dan heeft het geloof er gelegen!”

“Het katholieke geloof, bedoelt gij”, zo repliceerde ze nog rapper dan rap: “maar dat heeft er allang gelegen!”

Ik schrok, zag haar zelfzekere blik, ze wachtte tot ik met hijgen ophield. Dan ging ze weer voorover leunen: “Het is trouwens in dat verband dat ik hier ben”, verklaarde ze.

Wist zij dat ik geboeid was door theologie? Ik wilde alvast weten wat ze zeggen zou. Een mens maakt het niet elke dag mee dat een gedrocht uit een gat uit de aarde kruipt om hem de les te komen spellen. Ik zou niet aarzelen om de kelder vol te gieten met beton, maar ik wilde haar eerst aan het woord laten, ik wilde weten wat ze dan te zeggen had. Daar kon ik tenslotte niets mee misdoen, bedacht ik.

“Ik kom u het bewijs leveren dat de duivel echt bestaat”, zei ze tenslotte. “Gij zijt toch gelovig, niet? Hoe kunt ge dan geloven in God, en niet in de duivel? Hoort toe en zeg daarna wat gij ook maar zeggen wilt, maar hoort eerst toe!”

“Ge krijgt vijf minuten”, zei ik, en ik hoorde dat mijn stem beefde.

Ze ging nu opstaan, begon te wandelen over de hele breedte van de kelder, alsmaar heen en terug, van muur naar muur. Deze dans die haar woorden begeleidde, was als een ruimtelijke vertolking van wat er in haar woorden schuilging: de gang van muur naar muur, het niet meer kunnen ontsnappen, het fatale dilemma, het raadsel, dat zich door een gat in mijn keldervloer naar boven had gewerkt en dat zou blijven, ook al vulde ik hem morgen op met honderden tonnen harde beton.

“Gij weet”, zei ze, “dat het christendom de godsdienst van de vergeving is? Mag ik u eraan herinneren dat Christus zelf komaf maakt met het joodse principe van de wraak… een oog voor een oog, een tand voor een tand?"

Waar stuurde zij op aan? Blijkbaar verwachtte zij geen antwoord van mijnentwege; zij ging gewoon door: “Als gij, amateur-theoloogje, daar al eens hebt over nagedacht… dan zult ge ook wel inzien, zo mag ik wel aannemen, dat het christendom zijn bestaansreden zelf aan niets anders ontleent dan... aan het wraakprincipe, toch?”

Toen ze dat zegde, liep ze met de rug naar mij toe naar de tegenover liggende muur toe en draaide dan met een ruk het hoofd: “God zendt zijn Zoon om te betalen voor onze zonden: Hij komt onze schuld vereffenen!”, sprak ze streng, en ze benadrukte de woorden ‘betalen’ en ‘vereffenen’ zo sterk dat telkenmale haar stem oversloeg en pijn deed aan de oren.

Ze bracht me in de war, ze ging te snel, maar ze pauzeerde niet.

“De vraag is natuurlijk aan wie die 'schuld' van ons vereffend dient te worden. En luister nu goed!”

Ze hield halt: “Indien we mogen aannemen dat het christendom vrij is van tegenspraak, dan moeten we natuurlijk ook beamen dat onze schuldeiser niet God zelf kan zijn, nietwaar? God immers is het vergevingsprincipe toegedaan!”

“Dat weet ik allemaal”, zei ik geprikkeld. Ze liet mij niet de tijd en ging door.

“Dat weet gij? Dan weet gij ook dat het bij de duivel is dat wij in het krijt staan”, zei ze: “Christus betaalt met zijn kruisdood een schuld van ons terug aan de duivel. Zo staan wij op onze beurt bij Christus in het krijt. Maar de eigenlijke schuldeiser is de duivel! Ja, Christus is vergevingsgezind… als we zijn offer maar erkennen…” Ze keek mij nu recht in de ogen: “Het christendom is ondenkbaar zonder de duivel!”

Wat zei ze nu!?

“Uw Augustinus slaat de bal mis”, zo zette ze haar dans voort: “de kerkvader heeft er gelegen, en zo ook de kerk zelf: het kwaad is niet zomaar een tekort aan het goede, het is de duivel in hoogsteigen persoon! Hij is het die genoegdoening eist!”

Ik stond als aan de grond genageld. Ze draaide zich naar mij toe en sprak, terwijl ze zich gedwee in de richting van het gat begaf en aan haar afdaling begon: “Uw vrouw is wakker. Ga nu maar terug naar boven, haast u… en tot morgen!”

Ik bleef staan toekijken tot ze helemaal in het gat verdwenen was, stampte haastig de aarde aan en legde de tegels op… de wonde. Ik blies de kaars uit, strompelde moeizaam de trappen naar boven, duwde de kelderdeur open en werd verblind door het licht dat in zijn schittering dit alles plotseling al leek herleid te hebben tot alleen maar een nare droom uit een heel ver verleden.

© J Bauwens 2007

(wordt vervolgd)

De onderwereld (6): De intrek in het nieuwe huis

De rust keerde ten slotte weer, de zomer bloeide open en mijn huis geraakte af. Mijn vrouw die, zoals ik nog niet eerder heb verteld, een bijzonder fragiel wezen is — zij is dun als een riet, breekbaar als een vaas van porselein, en haar huid heeft de kleur van blanke marmer — was al die tijd bij haar moeder gaan logeren en, nu op het bouwwerk de mei was gestoken, bracht haar moeder haar terug, zodat zij op inspectie kon, om alles in te richten, om de aanschaf van huisraad te plannen en nog vele andere dingen meer in orde te brengen. Blij was Lotte met het huis, en zij ging in het tuintje staan, keek van daaruit naar het torentje op, en dwaalde uren door de salons waarover ik nog niet vertelde dat ik ze al had volgestouwd met mijn beelden.

Ik vertelde nog niet dat ik beeldhouwer ben. Ik leerde de stiel toen ik nog kind was, van een oudere dorpsgenoot die in arduin kapte, en soms ook in marmer. Hij maakte monumenten en hij leefde er ook van, meestal dan van grafstenen en gedenkplaten, ornamenten voor stadhuizen, stijlvolle inscripties voor naamplaatjes van notarissen en hoogwaardigheidsbekleders, maar ook nu en dan kapte hij een echt, levensgroot beeld.

De beeldhouwersstiel is geen lachertje: stenen zijn voor ons het goud der aarde, maar zij zijn even vaak een nachtmerrie, bijvoorbeeld als de tijd dringt en een bestelling dient te worden afgeleverd, terwijl nu eens de monnikskapspier en dan weer het polsgewricht, omzwachteld als zij zeer vaak zijn, de veeleisende arbeid bemoeilijken. Maar al bij al is het een zegen als men dat kan doen waarvoor men denkt in de wieg gelegd te zijn. Het was trouwens de bijzonder hoge opbrengst van een marmeren beeldengroep geweest, waaraan ik vele jaren had gewerkt, die ons had toegelaten om dit huis te bouwen. Geheel onverhoopt eigenlijk, want tot op het ogenblik van het plotselinge, buitenlandse en bovendien nog anonieme bod, konden wij met moeite eten.

Maar het kan verkeren, en zo zag ons stulpje er nu uit als een kasteel. De voltooiing van dit oeuvre, dat, in alle bescheidenheid, dan toch ook de naam van beeldhouwwerk verdiende, viel dus samen met de intrede van deze allermooiste zomer zoals wij er in tijden geen meer hadden beleefd. En op de wangen van mijn vrouw verscheen zowaar een blos — haar moeder merkte het als eerste op, en het was een gebeurtenis die ons, onzeglijk meer nog dan het huis, tot een intiem geluk stemde.

De ganse dag versjouwde ik beelden, en dit in gevolge de instructies die op de inspectie volgde: de engeltjes verhuisden van de inkomsthall naar de slaapvertrekken en de getrouwe kopie van de David van Michelangelo — weliswaar op halve grootte — kwam, herdoopt tot golem die dit pand bewaken moest, in onze hall te staan; het halfverheven stuk dat de muzen verbeeldde, moest naar de salon, waar ook de vleugel prijkte, die zij dagelijks zou bespelen als zij niet te bed lag, en de beeltenis van Maria kreeg een plaats voorlopig in de keuken. En toen de avond viel, stond ook het huisraad op zijn plaats: de kasten en de tafels en de stoelen, het grote bed, waar zij helaas toch heel veel van haar tijd spenderen zou, het bureau en de ontelbare andere zaken. Wanneer haar moeder ons tenslotte alle geluk wensend verliet, waren wij alleen: ik, bezweet, en zij, met nog die roze blos op haar tedere, blanke wangen.

Wij waren gaan zitten in het tuintje, het was nog steeds zwoel, op de tafel stonden een karaf met appelsap en twee hoge glazen, en daar lag ook een donkerblauwe druiventros te glimmen in het maanlicht. Zo zwijgend zittend genoten we van het uitzicht op ons huis, en zij vertelde welke plannen zij nog had, totdat zij, zichtbaar heel vermoeid, vroeg dat ik haar naar bed zou dragen.

De nacht was diep en veel mystieker nog dan hij tot dan toe, met haar, altijd was geweest. Wij dreven urenlang op immense schepen door de tijd en, met de streling van de eerste augustuswinden, kwamen nimfen ons vervoegen in de lakens van satijn, terwijl wij hoorden hoe in ’t veld de saters dansten en de halfgoden met hun boden die waren afgedaald omdat een gulle en tevreden hand de hemelpoorten had geopend. Ja, het was een regendans die ons een uur lang met friste overspoelde en die de moeiten van de dag wegnam en ons de zegen gaf. En zo sliepen wij, als waren wij slechts één en ’t zelfde wezen, een reusachtig gat in een nieuwe en wederom goddelijke dag.

Een kleine correctie is hier op haar plaats: niet wij sliepen een gat in de dag, maar wel ikzelf deed dat. Want toen ik bij het ontwaken mijn ogen ontsloot, verwarmd al door de stralen van een hoge en vlammende voormiddagzon die door de open ramen met haar licht de witte beddenlakens in een vuurzee hulde, terwijl een welriekende tocht door mijn bezwete haren wuifde, merkte ik dat ik niet mijn vrouw doch een kussen omhelsde: zij moet zich bijzonder gezond hebben gevoeld, want zij was blijkbaar al een hele tijd op. Ja, ik ontwaarde nu ook de geur van sterke koffie, ik rekte en strekte me, liep naar de belendende salon, liet me achter de vleugel glijden en ontlokte aan de voorzichtige snaren de eerste zinnen van Perfect Day, al vol verwachting oogluikend de blik gericht op de keukendeur waar zij nu wel zou verschijnen om mij in dit spel der muzen bij te staan.

Maar zij kwam niet. Ik speelde het lied tot daar waar ik het kende, zoals ik het van haar geleerd had, en om niet in stilte te vervallen, herbegon ik, tot ik weer beland was op diezelfde plaats. Ik hield op, luisterde, maar hoorde geen geluiden.

Verschrikt veerde ik recht, spoedde me naar de keuken, waar inderdaad verse koffie stond te wachten in een kan, opende vervolgens de deur van de badkamer, die er nog onbetreden bij lag, dan de tuin in, het huis om, ik riep haar naam, “Lotte!”, riep ik, “Waar ben je? Lotte?”, toen ik plotseling aan de kelder denken moest.

Ik brak twee tenen zonder het te voelen toen ik mij rap naar binnen spoedde over de brede marmeren trap en met een ruk de deur van de kelder opentrok.

Voor mij stond zij, zichtbaar verschrokken: vanwege mijn onrust, maar er was nog iets anders aan de hand, de blos op haar wangen was vergaan, groot stonden haar ogen open.

“Lotte!” Ik drukte haar in mijn armen, wilde haar naar de keuken brengen, maar ze duwde mij plotseling van zich af, want zij had dringend iets te zeggen, en zij wees, nog steeds sprakeloos, met een lange, dunne, bengelende arm over de duizend stenen trappen die, als een klavier van alleen maar zwarte toetsen, in de afgrond van de kelder gleden.

“Lotte! Je bent toch niet naar beneden geweest!?”

Toen viel zij flauw, ik droeg haar naar het bed, vreesde het ergste en liet een dokter komen. Zij ijlde wat, doch er was geen gevaar.

“Zij mag geen trappen doen”, vertelde mij de dokter. “Het is verleidelijk natuurlijk, in jullie nieuwe huis… maar dat vraagt teveel van haar krachten, zij is niet gemaakt voor klauteren en klimmen… Mag ik u overigens gelukwensen met de nieuwe ‘stulp’…”, zo lachte hij, en hij klopte me bemoedigend op de schouder.

“Ik heb haar iets gegeven om te rusten, heb nu maar geen angst, meteen wordt zij weer wakker. En zeg haar dat ze ’t kalmpjes aan moet doen… Ik zal morgen nog eens komen kijken.”

Haar moeder was er intussen ook. Op haar beurt stelde ze mij gerust.

“Zo is zij nu eenmaal”, zei ze: “te zwak voor al die slommer, maar welke vrouw zou zich kunnen intomen… bekijk toch eens dat huis! Een droom is het, een droom…”

Zij ging bij het bed weg, schouwde door de ramen, over de met zon overgoten velden. Ik merkte hoe zij er spijt van had niet meer zo jong te zijn, maar toen zij haar nu zalig slapende dochter daar weer zag liggen, bracht ze haar beide handen naar haar mond om het geluk te verbergen dat zij voelde in haar plaats, en waarvoor zij zich onnodig schaamde.

Ze schrankte de tulpen die ze had meegebracht in een kristallen vaas, streek de gordijnen glad en drong er op aan dat ik nu wat zou eten.

“Je hebt gisteren een zware dag gehad, jongen”, zei ze: “er is geen reden tot ongerustheid, kijk, ze wordt al wakker… Lotte?”

Ik hield haar hand vast, haar ogen waren nog zwaar, blijkbaar van de inspuiting, maar de verschrikking van eventjes geleden

was geheel verdwenen en had nu plaats gemaakt voor een zalige lach.

Ze wees nu naar het venster, naar de tuin:

“Daar moet een gele parasol komen”, zei ze, “geel met witte strepen…” Haar ogen draaiden naar het plafond, dan keek ze mij weer aan: “Een luchter hier…”, zo wees ze, en toen viel ze weer in slaap, glimlachend als een engel.

© Jan Bauwens Serskamp 2007

(wordt vervolgd)

De onderwereld (4): Intermezzo

Duiken is een sport die heel wat oefening vraagt. De meest edele tak van deze sport is wel het parelduiken. Ooit maakte een groot schrijver over een parelduiker een verhaal. Een parelduiker vist een grote parel op, en hij is op slag rijk. Edoch die rijkdom brengt hem geen geluk. Uiteindelijk duikt de parel weer het water in.

En zij, zij dook de diepten in waaruit zij was gekomen. Neen, vallen deed zij niet want behalve misschien een witte uil die onraad rook, waren er geen engelen te bekennen om haar op te vangen. Zij liep gezwind de trappen af, in snelheid, en ik keek haar door beurtelings elk van de vier schietgaten na, totdat zij een stip geworden was die verdween onder de nevels. De sterren blonken aan het firmament, de verten bleven stil en het werd fris nu, in mijn toren. Ik draaide de verwarming ietwat hoger.

Hemel, toren, firmament. Witte uil in stille verten. Hemel, toren, firmament. En uiteindelijk vond ik de slaap.

Wie ooit in een hoge toren heeft geslapen, weet dat dromen opklimmen uit het binnenste van de aarde. Geen lava zit daar en geen metalen bol: de aarde, zij is vanbinnen hol. Alle graven komen in die holte uit, waar wij verzamelen na het leven op de korst. Geen hel is daar en ook geen duivel: het midden van de aarde is gewoon een bel, een bel met lucht en hier en daar wat water. Langs de muren sijpelt het water in de grote holte van de aarde, en in het midden is een bron waaruit de dromen komen.

Fris was ik allerminst in de morgen die volgde op die nare nacht. Ik joeg mij door het trappenhuis naar helemaal beneden, wilde mijn diepe kelder daar gaan inspecteren, doch verloor op mijn traject een schakel uit mijn DNA, zodat ik ter bestemming kwam in de gedaante van een mol die zien en spreken kon. En hier eindigt het vierde deel van dit verhaal — zoals men zien kan: kort, en zonder al te veel omhaal.

(wordt vervolgd)

© J. Bauwens 2007

De onderwereld (3): Het nachtelijk gesprek.

Natuurlijk had ik wijn, daar: een grote kartonnen Aldi-krat had ik er heen gesjouwd, om de dorst te lessen na het klimmen, alsook twee bekertjes van puur kristal. Niet dat ik twee monden hebben zou, maar een mens weet maar nooit waar zoiets goed voor zijn kan. Ik durf te wedden dat zelfs de woestijnvaders indertijd twee bekertjes met zich droegen, want gasten zijn er overal, genood of ongenood, en wie kan beweren dat hij nooit dorst heeft? Wie kan een dorstige te drinken weigeren? Zelfs wie na ontelbare verkrachtingen en moorden het schavot beklimmen moet, mag nog eens drinken, ja, die krijgt zelfs een galgenmaal.

Gulzig verzwolg zij de ene beker na de andere van het druivensap, en al die tijd praatte zij niet, doch zuchtte zij enkel tussen de slokken door, zoals een zomers kind dat, in de hitte moe gespeeld, naar binnen in de koelte komt gelopen en dan aan het drinken gaat: water, glas na glas, met niet ingehouden keelgeluiden die de opperste deugd van het zich laven luidruchtig beamen.

Intussen keek ik wat angstig door de gaten in de diepten. Wat verlaten voelde ik mij, nu mijn witte uil het hazenpad gekozen had en onverwijld de nacht was ingedoken. Ik hoorde hem niet roepen in de verten, en ook alle dieren bleven in de wijde omtrek stil. Alleen de krekels en de torren schuurden met hun flinterdunne schilden tegen elkander en vulden op die vele duizenden eeuwen oude en bijzonder kunstzinnige wijze, de beker van de nacht met het meest nostalgische van alle liederen dat, niettemin elk schepsel het van bij zijn geboorte tot aan zijn stervensuur kan horen, gewoonlijk slechts het onderbewuste beroert: alleen op die schaarse eenzame momenten dringt het door tot het wakkere oor en horen wij dit lied als was het voor het eerst, en verstillen we erbij, en denken we vol weemoed aan die ontelbare kleine en onschuldige wezentjes die wij gewoon zijn te vertrappelen, maar die in alle bescheidenheid in feite de fundamenten leggen en in stand houden van onze zielen zelf. Zij begeleiden ons, en troosten, ook als alle hoop vergaan is en als het allang niet meer redelijk is om van iemand nog enige troost te verwachten.

De onderwereld (2): De toren.

Mijn nieuwe huis was nog niet helemaal ingericht, maar toch al comfortabel genoeg om in te wonen. Het was een bakstenen huis, een huis met ruwe bakstenen en hoge muren, voorzien ook van een torentje, en in dat torentje had ik voorlopig een kleine slaapkamer ingericht voor mezelf. Omdat er geen lift was, alleen trappen, diende ik elke avond weer de talloze verdiepingen op eigen kracht naar boven te klauteren vooraleer ik me kon te rusten leggen. Maar die dagelijkse inspanningen welke ik bij voorkeur leverde bij het zakken van de rode zon, bleven niet onbeloond. In het slaapvertrekje, onder de pannen, waren vier schietgaten voorzien - voor elke windstreek één. Deze waren vooralsnog niet beglaasd, zodat het daar een weinig tochtte, maar dat deerde mij niet in het minst, daar het zomer was, en de nachten mild waren, en soms zelfs zwoel. Wie ooit een torentje in de zomer heeft bewoond, of er tenminste heeft geslapen, zal weten dat, op de een of andere manier, de geuren van de bloemen des velds des avonds opklimmen langs de muren, om dan samen te komen op het hoogste punt dat zij bereiken kunnen. Het moet een natuurwet zijn die daar voor zorgt, zoals het ook een wet is die maakt dat konfituur- en honingpotten, na de oogst en de bereiding, op mooie rijtjes op de schappen van een keukenkast geplaatst, niettemin zij bij het deksel heel vakkundig afgesloten werden, klef worden aan de bodem, zodat men zich genoopt weet om regelmatig de kast te reinigen van de suikerige brij die deze wintervoorraad telkenjare nalaat als bij testament. Maar wij weten weinig af van deze en nog vele andere wetten, totdat we dan bijvoorbeeld eens het voorrecht genieten mogen om de nacht in zo'n torentje door te brengen.

De verrukkelijke bloemengeuren kwamen mij al op de trappen tegemoet, en tegen de tijd dat ik helemaal boven was, hadden ze mij zo dronken gemaakt, dat ik van geluk sprak daar geen grote ramen te hebben gepland, doch schietgaten, zo smal dat zelfs de zatste mens ter wereld er niet doorheen kon vallen. Maar misschien ook was ik gewoon dronken van de trappen, die immers wenteltrappen waren, zoals elkeen, ongeacht of die ooit een torentje heeft beklommen, wel zal verstaan.

Een brandtrap, ja, die was er ook: die is immers verplichtend vanwege de hedendaagse verzekeringspolis, zoals men weet, en de brandtrap van dit torentje, dat in de polis als het ware aanspraak maakte op een eigen paragraaf, liep, zoals men dat meteen kan raden en begrijpen, eveneens wentelend en in spiraalvorm langs de buitengevel van de toren. Naar omhoog, of naar beneden - naar gelang men het bekijkt.

De bloemen die, zoals men weet, hun eigen geuren volgen - en überhaupt seringen doen dat - waren na weinige dagen aldus mede langs de 'buitentrap' - zoals ik de brandtrap maar liever noem - naar de spits van de toren toe geklommen. Niettemin zij in geen tijd de treden van de trap geheel omwonden hadden en zij aldus een gevaar vormden in geval van nood, kortwiekte ik ze niet, en ik hoefde zulks ook niet te doen, aangezien de paragraaf waarvan hoger sprake, dit detail volstrekt over het hoofd had willen zien. De buitentrap voldeed aan alle eisen, en over mogelijke begroeiingen door seringen die een vluchtweg naar beneden fel konden bemoeilijken, werd er met geen woord gerept.

Ik moet ook nog vermelden dat ik nooit alleen was in mijn torentje - of moet ik het mijn 'slaapvertrek' noemen - aangezien in de nokken van het dak, en dus onder de zware pannen, in de spits van het torentje zelf, een grote, witte uil zijn intrek had genomen. Ik dorst niet te kijken of hij aldaar een nest aan 't bouwen was en ook had ik nog geen kennis van zijn gebeurlijke gade, maar dit terdege inspecteren deed ik niet teneinde mijn uitgelezen gezelschap in die eenzame en hoge top niet te verjagen. Bovendien paste de uil bij de bril die ik altijd bij me had, en vanzelfsprekend bij de kaars, niettemin de tocht telkens weer verhinderde dat zij langer dan enkele ogenblikken kon blijven branden. Maar aangezien men gewoonlijk slaapt met de ogen dicht, viel deze geringe tekortkoming allerminst als een belemmering van het comfort te catalogeren.

Het was juni, een warme juni-nacht was het, en de hele omgeving was die avond in een ietwat bevreemdende stilte gehuld geweest, alsof door de dieren in de wijde omtrek, die gewoonlijk allerlei geluiden maakten, een maansverduistering werd verwacht, ofwel een zeldzame stand der sterren, een komeet of nog een ander natuurverschijnsel waarvoor het menselijk oog in de loop van zijn beschaving volkomen blind geworden was. Zoals gewoonlijk kwam ik ook die avond helemaal dronken in mijn torentje aan, ik keek nog een keer, beurtelings, door elk van de vier schietgaten, die eigenlijk vooralsnog windgaten waren, liet mij dan vallen in het stro, en verdween in een diepe, of moet ik zeggen: in een hoge slaap.

Het was mijn uil die mij wekte, midden in de nacht. Het bijna geruisloze klappen van zijn enorme vleugels, deed mij de ogen opslaan en nog zag ik zijn silhouet tegen een windgat afsteken en hem dan koers zetten, de diepblauwe nachtelijke hemel in, met een herhaalde roep die stilaan wegstierf over de, zoals ik bij het opstaan merkte, volkomen met een witte nevel overdekte velden beneden.

Kort daarna merkte ik ook wat er gaande was. Immers, een gehoor dat in nachtelijke stilten heel ver speuren kan, vooral wanneer het zich op hoge hoogten bevindt, daar de geluiden net zoals de geuren immer klimmen, viel ook mij te beurt, en zo werd ik het ritmische zuchten gewaar van een wezen dat - ik zweer dat mijn oren mijn niet bedrogen - omheen de toren leek te zweven.

Nu eens aan de noordelijke kant, hoorde ik het, dan weer in het zuiden, en ik verplaatste mij van gat naar gat om alles goed te kunnen volgen. Ik wist dat ik mij niet vergiste: de geluiden, klaarblijkelijk als op de cadans van vermoeide stappen, kwamen heel gauw naderbij. En ja, dat moet ik nog vertellen: dat er in het torenkamertje een deurtje was, uiteraard: hoe anders kon men in geval van nood de buitentrap bereiken! Een eikenhouten deurtje was het, dat niet hoger dan tot de heupen kwam, en met een klink alleen maar aan de binnenkant, wat ook volkomen met de bedoeling ervan strookte. Weliswaar, ik opende het deurtje nooit, omdat het aanzicht van de diepten zelfs aan onverschrokken lieden de kriebels zou bezorgen. Het poortje gaf uit op de wenteltrap die zich langs de gevel om het torentje slingerde, en wat ik ook nog niet vertelde: die wenteltrap was eigenlijk bijzonder smal, niet breder dan de heupen van een mens, en verstoken ook van leuning of van balustrade.

Iemand begaf zich langs de buitentrap mijn torentje naar boven: mijn nauwkeurige en angstvallige observaties lieten mij niet de keuze om een andere dan deze conclusie te trekken. En weldra hoorde ik de zuchten heel dichtbij, aan de noordelijke kant, en dan in het oosten, aan de zuidkant, in het westen... Ik kromp ineen, telde mee de stappen die het deurtje naderden, en telde dan de zeven harde en opdringerige slagen van ongetwijfeld bikkelharde kneukels tegen het eikenhout van het torenpoortje dat nooit openging.

Ik bedacht hoe gevaarlijk het wel was om daar te staan, hoe glad ook met al die seringen die nu tot helemaal boven reikten en hoe vervaard een wezen wel moest zijn om deze tocht te maken, ongetwijfeld volslagen dronken van de bloemengeur. Medelijden overwon mijn angst, en ik greep naar de deurklink, maakte het slot open, trok het deurtje tot op een kier, en zag toen de met een bloemenweelde overdekte vrouw...

Ik opende het deurtje en zij dook terstond naar binnen, met de walmen die haar begeleidden. Snel sloot ik het deurtje, graaide naar de kaars, de lucifers, en maakte licht.

Zij zeeg zuchtend neerwaarts op de plankenvloer:

"Kent ge mij niet meer misschien?", zo bracht zij er onverwijld en wat verwijtend uit, en aan haar stem wist ik onmiddellijk wie zij was - geen twijfel mogelijk - en mijn bloed stolde in mijn keel. Mijn laatste greintje hoop dat ik mij nu wel vergissen zou, verdween in 't niets toen zij aan haar vraag meteen een mij welbekend 'bevel' toevoegde:

"Geef mij eerst eens die flas wijn! Vooruit, want ik heb grote dorst!"

(wordt vervolgd)

© Jan Bauwens, Serskamp 2007

De Onderwereld

Ik dacht dat ik droomde, toen ze mij het verhaal vertelde, maar ik had het mis: alles wat ze vertelde zou wel eens kunnen kloppen. Luistert goed.

Dezer dagen loopt er op die natuurzender op TV een docu over vulkanologie. Een vrouwelijke geologe heeft namelijk een nieuwe theorie gelanceerd, welke zegt dat lava niet uit het binnenste van de aarde komt, maar gewoon uit de oppervlakkige lagen. De zogenaamde 'tectonische platen' waaruit de aardkorst bestaat, schuren voortdurend tegen elkander en dat veroorzaakt een enorme druk, een enorme hitte ook, die het gesteente doet smelten. Dat gesmolten gesteente - lava dus - spuit er hier en daar uit, en zo zien wij onze vulkanen aan het werk.

Zoals gezegd, geloven geologen of aardbodemkundigen dus dat lava uit het binnenste van de aarde komt. Op grond van de analyse van lava, denken zij te weten waaruit de kern van de aarde samengesteld is, en hoe het er daar 'uitziet'. Maar als de dame van de documentaire het bij het rechte eind heeft, slaan de geologen die bal sinds oudsher dus flink mis.

Het zou dan best kunnen dat de tekeningetjes van de aardkern, die wij zelfs in kinderboeken kunnen terugvinden, larie en apekool zijn. Is de aardkern een hete lavabrij met in het centrum een metalen bol ingevolge een bijzonder hoge druk? Voor hetzelfde geld kan men straks wetenschappelijk beweren dat het centrum van de aarde hol is, koel en droog, en dat daar mensen wonen: een soort mollenmensen.

En waar zouden die dan vandaag moeten komen? - zo zal men zich warempel afvragen, en terecht. Maar ook hierop zal de nieuwe wetenschap wel antwoorden weten te geven. Gelooft de mens sinds oudsher immers niet dat er na dit leven nog een leven komt? Een ietwat vager, mistiger en donkerder leven, maar toch.

Mythen en sagen uit veel oudere culturen gewagen van de Hades, wat wil zeggen: de onderwereld. Na de dood, zo beweren zij, wordt de mens naar de Hades gebracht. Hij moet een tocht maken over de Styx, een onderaardse rivier, waarbij hij geholpen wordt door een veerman met zijn vlot, en zo komt hij tenslotte in die onderwereld terecht. De grote dichter Dante zou indertijd de onderwereld hebben bezocht, en hij zou er ook zijn uit teruggekeerd. Volgens zijn verslag krijgt men er toegang toe via een holte in de aarde, gelegen ergens in een duister woud. Maar ik heb nog een ander verslag gehoord, en wel uit de eerste hand...

Ik had een huis gebouwd met daarin een diepe kelder. Niet voor de opslag van de wijn, zoals sommigen zullen denken, maar voor de koelte. Het klimaat verandert snel, en wanneer we straks temperaturen van veertig graden en meer krijgen in de zomer, en misschien ook in de winter, moeten we ergens heen kunnen om af te koelen. En, oordeel zelf: wat kan er nu meer koelte bieden dan een diepe kelder?

Het huis was af, en dus ook de kelder en, al was het nog steeds niet stikkend warm, ik wilde dan toch al eens van mijn kelder gaan genieten, en dus daalde ik erin af, langs de ontelbare trappen, "op het ritme van de echo van mijn stappen", tot helemaal beneden. Ik had een kaars meegenomen, en ook een bril, want het is uiteraard altijd donker op die plaatsen waar geen licht bij kan! Ook een stoel had ik meegenomen, en een krant, alsook één enkele fles met oude wijn. Kwestie van de tijd te doden, want ik was van plan er een etmaal te verblijven, en dit teneinde aan de lijve te kunnen ervaren hoe het er was en waarmee rekening diende gehouden te worden bij het in orde maken van die bijzondere plaats tegen de tijd van de schroeiende zomers.

Ik weet niet hoelang ik daar al verbleef, want de tijd lijkt wel stil te staan als er helemaal geen geluiden zijn behalve deze die men zelf maakt, maar ik herinner mij dat ik tenminste gedurende enkele ogenblikken moet ingedut geweest zijn, toen een geluid dat ik niet zelf had voortgebracht, mij plotseling wekte.

Eerst dacht ik dat iemand anders - al zou ik echt niet weten wie - de trappen afdaalde en in mijn richting kwam, maar ik had het mis: de geluiden, niettemin ze weergalmden in de hoge gewelven, kwamen niet uit de richting van de trappen. Ik moest eventjes zoeken, nam dus mijn kaars, liep wat in het rond, en dan merkte ik het, tot mijn afgrijzen, wat er aan de hand was.

De vloer van mijn kelder bewoog lichtjes. De tegels kwamen los te zitten, ze bewogen, alsof daar een mol aan het werk was. Ik schrok uiteraard maar, in de overtuiging dat ik het onschuldige en blinde diertje weldra kon begroeten, boog ik mij over de plek in kwestie, en sloeg de bewegingen gade - van niet te dicht ook, om de werkzaamheden niet te verstoren en de bezoeker niet te verschrikken.

Enkele tegels werden gewoon losgeslagen, klapten op en kantelden opzij. Daaronder bolde de aarde op, echt zoals dat waarneembaar is in de tuin waar een mol aan het werk is. Maar dit moest wel een bijzonder groot en krachtig exemplaar zijn, zo bedacht ik na enkele ogenblikken, gezien de hoeveelheid aarde die hier eensklaps werd omgewoeld.

Nog steeds in de overtuiging dat er niets kon zijn om angst over te hebben, ging ik dan toch enkele passen achteruit - zoals ik zei: om het dier niet weg te jagen als het opdook - ik zette mijn kaars op de vloer en plaatste er de krant voor, zodat ook de vlam niet voor verschrikkingen kon zorgen. Maar wat zag mijn oog? Een hand!

Uit de vloer van mijn diepe kelder stak plotseling een hand uit. Ze was vies en vuil, zwart van de aarde, en tastte in de leegte van de kelderruimte rond, en dan over de vloer. Vervolgens werd ook een voorarm zichtbaar en een mouw. Kleuren waren uiteraard niet te onderscheiden, omwille van de duisternis en ook omwille van de aarde waarmee het tentakel in kwestie was besmeurd. En dan, eensklaps, was daar een tweede hand, een tweede arm ook, en plots... een hoofd!

De handen wreven in de ogen, lichtten op, de mond opende zich en het... 'wezen', zal ik maar zeggen, keek mij aan en riep mij onverhoeds toe vanuit een quasi tandenloze mond:

"Maar blijf daar niet zo werkeloos zitten! Kom naar hier en help mij een handje! Ziet ge dan niet dat ik aan het sukkelen ben! Of zit ge daar te slapen misschien!"

Het gevoel van ontzetting en verbazing dat zich van mij meester had gemaakt, week wonder boven wonder voor het plichts- en schuldgevoel dat deze woorden ineens in mezelf teweeg brachten. De verontwaardigde toon van het bevel zal daar ook wel voor iets tussen gezeten hebben... maar ik haastte mij dus naar het... 'gat', zal ik maar zeggen, en na een kortstondige aarzeling greep ik met de beide handen, de... 'handen', zal ik maar zeggen, van het wezen vast, en trok eraan uit alle macht.

Een mengeling van tegenstrijdige gevoelens en gedachten volgde daarop, zoals elkeen wel zal begrijpen, en ik ben er nog niet helemaal uit, en kan dus ook nog niet alles op een rijtje zetten en het rustig gaan vertellen... Laat ik dus volstaan met een poging tot een beknopte weergave van de dingen...

Het wezen dat aldus uit de aarde was gekomen, was inderdaad een mens - het was meer bepaald een vrouw; een vrouw van jaren al. Ik bood haar de stoel aan, want zij was buiten adem van het klimmen, of moet ik zeggen van het 'wroeten'... zij was zowaar een echte wroetvrouw... en ik gaf haar ook te drinken van de fles met wijn, wat zij niet afsloeg. Omdat zij wees naar het gat waaruit zij opgeklommen was, ging ik dat dus eventjes van naderbij bekijken, terwijl zij, intussen languit op de stoel gezeten zoals iemand die pas een heel eind hard gelopen heeft, zuchtend dronk.

Het gat leek wel een tunnel, en ik meende iets te zien van licht, daar beneden, al ben ik niet heel zeker, want heel lang durfde ik mijn ogen niet de kost te geven, het leek mij te riscant. Daarna vertelde het besje mij dat "zij wel allen zouden volgen", en haar woorden verontrustten me in die mate dat ik niet naar hun betekenis dorst te vragen. Haar verhaal was wat onsamenhangend, en het ging ongeveer als volgt.

Zij was gestorven in achttienhondervijfentwintig, zo vertelde ze, en ook deed ze een hele familiehistorie uit de doeken, die ik de lezer hier bespaar. Maar zij was dus gestorven en begraven op het 'karkhof' - zij zegde dus 'karkhof' maar uiteraard bedoelde zij 'kerkhof' - zoals iedereen - althans in die tijd - begraven werd. Na de dood en de begrafenis, zo vertelde zij, kwam ze tot de ontdekking dat het nog niet gedaan was. De manier waarop ze mij dat zegde, imponeerde mij, maar ik kan het nu niet herhalen want ik ben nog te verward, zoals u vast en zeker zult begrijpen. Alvast werd het mij duidelijk hoe geschrokken zij wel moet geweest zijn toen zij dus abrupt moet zijn gewekt uit de waan van de eeuwige rust waarnaar zij zo te horen steeds vurig had verlangd. Zij werd daaruit gewekt door een 'gewroet', jawel, van iemand die haar ergens van onderuit 'wekte' en haar aanspoorde om mee 'af te dalen'. Af te dalen naar nog dieper dan het graf dus.

Ze beschreef mij dus de verwondering waarmee zij vaststelde dat zij de ander volgde naar 'beneden'... en aldus uiteindelijk terecht kwam in wat zij ook de 'onderwereld' placht te noemen.

"Het is niet zoals men het zich misschien zou voorstellen", zo ging zij verder, haastig pratend alsof haar tijd alsnog beperkt was: "Het is ook hol daar, daar beneden, ja, hol is het daar, en groot", zo zei ze, en haar ogen draaiden rond terwijl ze aldus sprak, ze tolden rond...

Ik werd er zelf draaierig van. De beschrijvingen kan ik nu niet weergeven, dat is voor een andere keer, als de rust zal weergekeerd zijn. Maar hoe het afliep, in mijn kelder, dat wil ik wel nog kwijt.

Toen zij dus haar verhaal gedaan had, en de flas wijn - zij zegde 'flas', maar uiteraard bedoelde zij 'fles', telkenmale ze mij toeriep: "geef mij die flas nog eens"... - tot op de bodem leeg was, en de kaars nog slechts een stompje, hielp ik haar gedwee weer in het gat. Zij zegde geen gedag, alsof haar weggaan helemaal niet definitief was, en misschien was het dat ook helemaal niet, want had zij niet iets verteld over een 'terugkomen met zijn allen'? Hoe dan ook, ik hielp haar in het gat en heb daarna, volgens haar eigen instructies en haar herhaaldelijke aandringen, de aarde heel goed aangestampt, de tegels op hun plaats gelegd en de voegen tussen de tegels mooi gevuld, zodat van haar bezoek wel niets meer zal te merken zijn voor al wie deze kelder ooit betreden zullen. Vertellen zal ik niet aan anderen wat hier gebeurd is in dit ene uur waarop de tijd wel stille leek te gaan staan omdat het zo stil was dat alleen de eigen geluiden konden worden gehoord en verder niets meer. Neen, ik zal het aan geen mens vertellen, op tijd en stond zal men het allemaal wel zien, hoe de zaken lopen, hier op aarde: op de korst, en ook daaronder, waar dus een hele wereld, een onderwereld schuilgaat, die op de dag des oordeels weer naar boven komen zal. Uitgerekend op de dag dat alle mensen diepe kelders graven zullen om daarin weg te kruipen en zo te ontkomen aan de hitte van de zon.

© Jan Bauwens, Serskamp, 7 maart 2007

Het Credo

Ik heb me door de enge pijpen gewrongen, tussen de ijverige en naijverige insecten met hun zwarte aktentassen, antennetjes en angels, en ik heb geen engelen gezien, doch duivelse figuren, schaduwen die nooit in het licht komen dat immers veel te straf voor hen is, en dat ze alleen maar zien als een straf op het einde der tijden. Mijn longen begaven het haast, zo kort van adem werd ik, en dat voelde ik in mijn pootjes, die de trappen en de roltrappen beklauterden in een duisternis alleen verlicht met elektriciteit, met buis- en neonlampen die eigenlijk niet branden doch flikkeren, zo snel dat haast niemand zich eraan stoort, tenzij ikzelf, die er gek van word. Maar de onderaardse pijpen zijn lang en worden steeds langer; een steeds groter stuk van onze dagen en van gans ons leven slorpen ze op, zodat wij op de duur haast full-time onderaardse wezens zijn geworden, wij, arbeiders, wij, dienaren van geen mens die nog weet welk goed - de economie, de welvaart, de status...

Help mij een beetje, zo bad ik alsmaar tot mijn engelbewaarder, want vandaag geraak ik door de pijp niet heen: er is te weinig lucht, er is geen zuurstof meer, geen licht, geen lucht, het is alleen maar happen, snakken, op de tenen lopen tegelijk, verdrinken eigenlijk. Geen engelbewaarders te bekennen in de hel - niet één. En, aldus amechtig verder klauterend, kwam als in een vlaag van nostalgie die als een klauw meedogenloos de ingewanden uitwringt, de lang geleden kindertijd terug, de veelbelovende tronies met hun versjes van: "je moet hard studeren, dan heb je het later goed." Enfin, dit is dus later, dit is goed, voor ons allen, voor u en ook voor mij: het klimmen door de pijpen die door het zuurstofgebrek wel volgestroomd lijken met een zwarte, kleverige brij. En nu en dan valt er eens iemand af, net zoals het er in onze kinderlijke spelletjes aan toe ging: iemand die plotseling obstakel wordt in de stroom, iemand die knielt en die de nutteloos geworden aktentas waaraan hij zich al die tijd heeft vastgeklemd, laat vallen, met de beide handen naar het hart grijpt dat onder kleren, huid en ribben zit, en valt, en ligt, en roerloos liggen blijft - een obstakel, hartmassage, sirenes, hospitaal en dan: lijkenhuisje, mis of geen mis, kerkhof, schroothoop, door de molen, fijngemalen, in de oven, luchtbezoedeling, klachten van omwonenden, heisa, nieuws, sensatie...

Mijn handen trillen, mijn rechter klauw omklemt het handvat van de tas - plastic - hoe lang ik het nog houden kan, ik weet het niet, mijn zicht wordt slechter, het beeld vult zich met zwarte vlekken op, het suizen in de oren, eerst luid, dan niets meer, en het hart is nu het centrum van de hele wereld: het hart in de pijpen, krijst.

Wij zijn terecht gekomen in een vreemde ruimte, het is hier stil, alles lijkt van hout, met hout omzoomd, behangen, geurend naar boenwas ook en alleen het schuiven van duizend glanzende schofjes in eikenhout vult nu de stilte, alleen het glanzen van opgeblonken, edel hout, in een diffuus licht dat doorheen glasramen valt, gedempt, niet pijnigend, en zeker afkomstig van een milde zon - onrechtstreeks licht in deze... kamers. Het is niet zomaar een kist, niet zomaar een graf: dit is een ganse ruimte met een ondergrondse zon - een ruimte met vele kamers, allemaal in hout, in alle kleuren van de regenboog, maar dan gedempt, niet pijnigend doch zalvend en verfrissend. Dunne klanken van een hexachord hoort men hier zelfs, en kleine klokjes in een verte die toch heel nabij moet zijn: het leidt geen twijfel dat het zondag is voor eeuwig nu, en wij gaan op verkenning, als door lichte vleugetjes gedragen.

Hier worden de doden bewaard die wat grootsprakerig waren, zo zingt een engeltje, wijzend naar een gat in een kast, een soort geheime ruimte die wel heel hol klinkt nu, en diep: nu moeten zij hun eigen echo's beluisteren, zo zingt het engeltje: ze moeten ze analyseren, erover doctoreren, waarna hun werk wordt bijgezet in de catacomben van de geest, want elk heeft hier zijn eigen recht, dit is niet zomaar een hel, herinner u namelijk uit de boeken, dat het God zelf is geweest die alles schiep en zegde dat het goed was. Wat verderop, en achter een brandglasraam, zitten zielen te ademen die veel gelogen hebben: zij zien nu alles in één kleur, al naar gelang hun leugens, zo zingt de engel verder. En zo brengt hij mij van schuif naar schuif, van kast naar kast, van kamer naar kamer en van zaal naar zaal, in dit wel eindeloos lijkende land dat ondanks alles troost vindt in een welriekendheid die zelfs in de prachtigste bloementuinen op de aarde niet kon worden bespeurd.

We zijn er haast, zo zegt het engeltje dan: neem nu uw vleugeltjes maar af, je hebt ze nooit meer nodig, want dit hier, is jouw plaatsje, zie. En wij staan voor een raam dat uitgeeft op een kale vlakte, zo uitgestrekt dat men nog moeilijk zou geloven dat er nog iets meer kon zijn dan dat. Het engeltje is weg, ik zie een puntje uit de verte naderen, en als het dichterbij gekomen is, herken ik hem: de hooiwagen!

Er is geen ontkomen aan, ik moet erop, want hij rijdt zo meteen weer weg, en als ik deze laatste trein mis, dan ben ik voorgoed verloren. Een speld in een hooiwagen zult gij zijn, tot het einde der tijden, zo staat het op het etiket, dat in serie is gedrukt, in ongetwijfeld vele miljarden exemplaren. De tijd die rest, is nu de eeuwigheid, en even eindeloos is de ruimte: een gans firmament voor elke menselijke ziel, dat is de straf waarmee wij zijn bedacht geworden. Geen vader of geen moeder meer, geen kinderen, mensen, beesten, spinnen, pijpen, duisternis of licht. Alleen het kriepen van de assen van de grote wielen van de kar, in het droge zand onder een egaal grijze hemel. En af en toe iets als een heel dun en hoog en scherp geluidje dat aan de speld ontspringt, telkenmale wanneer zij huivert voor het eindeloze niets.

Maar de hoop is gebleven: de goede hoop, dat dit 'gerinkel', dit pieptoontje, dit haast onhoorbaar trillinkje - wie weet - zal dragen over de vele mijlen van het dorre zand, doorheen het dikke, dreigende wolkendek, doorheen de misschien wel kristallen atmosfeer, de sterrenhemel en de eindeloze melkwegstelsels, tot buiten dit universum - op de een of andere manier - om dan een ander universum naar binnen te dringen, en daar opgevangen te worden, vele lichtjaren, lichteeuwen, licht-lichteeuwen later - opgevangen door een tweede speld. De hoop dat dit gebeuren zal, zorgt voor de tijdspannes van kalmte van de speld, telkens tussen twee trillinkjes door. Het is onbegonnen werk, weliswaar, om zo door de dood heen te moeten, maar als er geen alternatief is, dan is dit al heel veel. En wij weten het allen en wij moeten het beamen: waar hoop is, is leven.

En de huiveringwekkende trillinkjes inspireren: zij brengen ons een lied te binnen, en meer bepaald het Hexachordum Appolinis van Johann Pachelbel, dat precies uit het in vele licht-licht-lichtjaren verzameld getinkel van speldjes, elk in zijn eigen universium, werd gewonnen, geordend en tenslotte opgevoerd. Alle tijd van de wereld hebben wij nu, om de wonderbare melodie te reconstrueren in ons hoofd - de speldekop - en te beluisteren vanbinnen. Als God bestaat, alwetend en almachtig - God, die doorheen de tijdloze tijden meeluisteren kan met de roodgloeiende kopjes die als sterren aan de ontelbare firmamenten staan - dan zal precies dit lied Hem op den duur verleiden. En ook al weet Hij dat de prijs voor wat Hij nogmaals doen zal, bijzonder hoog is - dat het ondanks alles tenslotte weer uitlopen zal op ondergrondse pijpen, verstikkingen, schaduwen en demonen: de melodie zal Hem verleiden, en Hij zal met scheppen herbeginnen. Het credo heeft geen alternatief.

© Jan Bauwens, Serskamp 2007

Muziekpartituren

Piano, Harpsichord, Klarinet, Gitaar enz.

(Alle partituren kunnen kostenloos gedownloaded worden voor niet-commerciële doeleinden)

Adres: http://www.bloggen.be/partiturencharles/

Spiegels